Ίων Δραγούμης: Ο εκφραστής του Ελληνικού εθνισμού

 Στα δύσκολα χρόνια που διανύουμε ως Έθνος, ο μεγάλος οραματιστής Ίων Δραγούμης θα πρέπει να είναι ο φάρος και ο σηματοδότης μας, καθώς μέσα από την μελέτη του έργου του θα βρούμε όλες τις απαντήσεις στα προβλήματα που μας απασχολούν σήμερα ως εθνική-κοινωνική οντότητα. Διότι ο Δραγούμης, όπως είπε και ο καθηγητής Χρήστος Γούδης, είναι πάντα επίκαιρος. Ειδικά για εμάς τους Έλληνες νέους , ο Δραγούμης θα πρέπει να καταστεί ο πολιτικός και ιδεολογικός μας πατέρας και αυτό θα το εξηγήσω στη συνέχεια.

Προτού, όμως, κάνω αυτό, θα ήταν φρόνιμο να πω με δυο λόγια ποιος ήταν. Ο Ίων Δραγούμης, γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας (ο πατέρας του Στέφανος διετέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας), γεννήθηκε στην Αθήνα στις 2 Σεπτεμβρίου 1878 και σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ σε ηλικία 19 ετών κατετάγη εθελοντής στον ατυχή πόλεμο του 1897. Ακολούθησε καριέρα στο διπλωματικό σώμα και υπό την ιδιότητα του αυτή διορίστηκε ως πρέσβης και πρόξενος σε πολλές πόλεις. Το 1915 παραιτήθηκε και πολιτεύθηκε, και τον ίδιο χρόνο εξελέγη βουλευτής. Ο Δραγούμης, στη δίνη του εθνικού διχασμού που ακολούθησε, δολοφονήθηκε για τις ιδέες του από παραστρατιωτικούς βενιζελικούς  -πολιτικούς του αντιπάλους- στις 30 Ιουλίου 1920.

Όμως, εκείνο που μας ενδιαφέρει σε αυτό το άρθρο είναι να εξετάσουμε και να γίνουμε στο ελάχιστο κοινωνοί των ιδεών του Δραγούμη. Όπως είπα και πιο πάνω, ο Δραγούμης έδωσε απαντήσεις μέσα από το συγγραφικό του έργο, αλλά και από το βίο του σε όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Ελληνισμός σήμερα. Για το Δραγούμη η «Ελευθερία» και ο «Πολιτισμός» είναι οι κύριοι πυλώνες της ιδεολογίας του και της πολιτικής του σκέψης. Πώς, όμως, εννοούσε αυτούς τους όρους; Την ελευθερία την εννοούσε ως εθνική ελευθερία αυτοδιάθεσης των υποδούλων Ελλήνων, αλλά και ως ελευθερία στο επίπεδο της προσωπικής αυθυπαρξίας του ανθρώπου. Θεωρεί πως Έθνος και Πολιτισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένα:  «Ποιος είναι ο τελικός των εθνών, πες τον προορισμό, πες τον αποστολή; Ο πολιτισμός! Να ένα έργο άξιο για τα έθνη, έργο αληθινά ανθρώπινο. Να η δικαιολογία των εθνών. Να πώς τα έθνη είναι χρήσιμα στην ανθρωπότητα και να πού έσφαλλε ο Μαρξ πολεμώντας τα έθνη. Πολιτισμούς γεννούν τα έθνη και αυτά μονάχα. Δε φθάνει όμως να είναι ένα έθνος πολιτισμένο, πρέπει να είναι πολιτισμένο και από δικό του πολιτισμό. Σε αυτό λοιπόν χρησιμεύουν τα έθνη. Οι πολιτισμοί γεννιούνται ο καθένας σε κάποια πατρίδα, σε κάποια εποχή  και σε κάποιο έθνος. Έξω από αυτά δεν μπορεί να σταθεί πολιτισμός».

Ο Ίων Δραγούμης ήταν βαθιά πατριώτης και δεν περιοριζόταν στα ευχολόγια και στη θεωρία. Ο πατριωτισμός του ήταν έμπρακτος και εκδηλωνόταν σε κάθε φάση της ζωής του. Γι’ αυτόν προείχε η πατρίδα και πολλές φορές αυτή η «εμμονή» του, τον οδηγούσε και σε συγκρούσεις με οικεία του πρόσωπα. Μένοντας πιστός στη γραμμή του Μακρυγιάννη, που μιλούσε πάντοτε για το «εμείς» και όχι το «εγώ», θεωρούσε ότι  «τα πρόσωπα δεν παίζουν κανένα ρόλο όταν πρόκειται να σώσουμε την πατρίδα». Έλεγε χαρακτηριστικά αυτός ο μεγάλος Έλλην:  «Ο καθένας πρέπει να φαντάζεται πως αυτός πρέπει να σώσει το έθνος του. Να μην κοιτάζω τι κάνουν οι άλλοι και να φαντάζομαι μόνον πως εγώ έχω το μεγάλο χρέος της σωτηρίας. Δεν είναι εύκολο να πείσεις ένα έθνος. Εγώ βλέπω τόσα πράγματα που πρέπει να γίνουν και όμως οι άλλοι Έλληνες τα βλέπουν αλλιώς. Αν είμαι δυνατός θα τους πείσω».

Ανάλωσε λοιπόν τη μικρή σε διάρκεια ζωή του στην αφύπνιση των Ελλήνων και στη διαμόρφωση ενός υγιούς ελληνικού εθνικισμού, όπου θα ελευθέρωνε τους υπόδουλους αλύτρωτους Έλληνες και θα δημιουργείτο ένα ελληνικό κράτος όπως το οραματιζόταν, που θα έφτανε από της Κύπρου το νησί μέχρι το Μοναστήρι και την Βόρειο Ήπειρο, με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη. Ο εθνικισμός για τον μεγάλο Έλληνα διανοούμενο  «είναι μορφή ενέργειας. Όλοι λοιπόν οι ενεργητικοί άνθρωποι είναι εθνικιστές, είτε το ξέρουν είτε όχι. Ο διεθνιστής είναι στοιχείο θανάτου για το έθνος του».

Ο Δραγούμης ήταν μια φυσιογνωμία με τεράστια εμβέλεια και κύρος, που όμοιά της ίσως να μην συνάντησε η ελληνική διανόηση από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους και εντεύθεν. Είναι φυσικό, λοιπόν, να μην μπορούμε μέσα από ένα άρθρο να πιάσουμε όλες τις πτυχές του έργου και των παρακαταθηκών που μας έχει αφήσει. Το κείμενο αυτό έχει στόχο το σκίρτημα όλων εμάς, να μελετήσουμε τον Δραγούμη και κυρίως να κάνουμε βίωμά μας τις παρακαταθήκες του, όπως έκανε και ο ίδιος θυσιάζοντας ακόμα και την ζωή του. Τελειώνοντας, παραθέτω την «Νεκρική Ωδή» του Κωστή Παλαμά προς  τιμή του Ίωνα Δραγούμη, όπως δημοσιεύθηκε στον ελληνικό τύπο λίγες μέρες μετά την δολοφονία του:

«Λευκή ας βαλθεί όπου έπεσες Κολώνα

(πως έπεσες, γραφή να μην το λέει)

Λευκή με της πατρίδας την εικόνα

Μόνο εκείνη ταιριάζει να σε κλαίει,

Βουβή, μαρμαρωμένη να σε κλαίει!»

Υ.Γ: Σήμερα όντως στον τόπο της θυσίας του, στην Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας στην Αθήνα, υπάρχει μια λευκή μαρμάρινη κολώνα, που μας θυμίζει αυτόν τον μεγάλο Έλληνα.

Καζαμίας Αντώνης

Μεταπτυχιακός Φοιτητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου


από το νέο "Προπύργιο" εκφραστικό όργανο του Μετώπου Κυπρίων Φοιτητών Η.Β.

Έφυγε ο Νεοκλής Σαρρής

Νεοκλής Σαρρής "Που βρίσκεται η Κύπρος;"

 Την τελευταία φορά τον είχαμε δει σε μια εκδήλωση στην δημοσιογραφική εστία. Εκείνη την φορά τον κάλεσαν να μιλήσει από "video conference" για να μας εξηγήσει (όπως ήξερε πολύ καλά να κάνει) τις μεθοδεύσεις της Τουρκίας και τις στρατηγικές της.

 Θεωρείτο τόσο σπουδαίος πάντα, που δεν χόρταινες να τον ακούσεις, ξεσήκωνε ουσιαστικά τα πλήθη με τον χαρακτηριστικό τρόπο ομιλίας του, με τον αυθορμιτισμό του σε "εγκλώβιζε" και δεν ήθελες να σταματήσεις να τον ακούς.

 Ο λόγος για τον Νεοκλή Σαρρή, αυτόν τον άνθρωπο ο οποίος αγωνίστικε έμπραχτα για την Ελλάδα και τα δίκαια της. Ο άνθρωπος ο οποίος ήταν απαραίτητος για την διεξαγωγή αγώνα ενάντια στον Τούρκο κατακτητή και εισβολέα, γιατί; Γιατί ήξερε τον Τούρκο από μέσα.

 Ήταν τουρκολόγος και γνώριζε άπταιστα την τουρκική γλώσσα, μετείχε μάλιστα και σε πολιτικό κόμμα στην Τουρκία. Η ενασχόληση του με την πολιτική σε εκείνο τον χώρο τον έκανε να ξέρει από μέσα την νοοτροπία και την στατηγική των Τούρκων.

 Θυμάμαι σε μια ομιλία του όταν μας ανέλυε την τουρκική πολιτική και νοοτροποία και πως η νοοτροπία του Τούρκου εναρμονίζεται με την πολιτική. *1

Αυτός ήταν ο Νεοκλής Σαρρής ένας πραγματικός αγωνιστής ο οποίος ανέλυε και εξηγούσε όσο κανένας άλλος το έκτρωμα της Διζωνικής Ομοσπονδίας βάζοντας έτσι γυαλιά σε κάθε σημερινό πολιτικάντη υπερασπιστή της. Ένας άνθρωπος που αγωνίστικε για το έκτρωμα Αναν ο οποίος έλεγε μεταξύ άλλων: "Αν είναι κάτι για το οποίο θα είμαι πάντοτε περήφανος όταν με ρωτήσουν τι έκανες στη ζωή σου, είναι ότι έβαλα και έγω το λιθαράκι μου στην αποτροπή του σχεδίου Ανάν στην Κύπρο. Αυτό θεωρώ την καλύτερη υστεροφημία μου."

Για το έκτρωμα της διζωνικής εξηγούσε παραστατικά: "Αν οι Ελληνοκύπριοι αποφασίσουν να κάνουν Ομοσπονδία στην Κύπρο θα πρέπει να διαλέξουν από τώρα δύο εποίκους από την Ανατολία για να συντηρούν.Η Ομοσπονδία στην Κύπρο είναι σαν να βρίσκεις τη γυναίκα σου με τον εραστή της στο σπίτι σου και μετά τον χωρισμό την παίρνεις τηλέφωνο και την παρακαλείς να γυρίσει πίσω μαζί με τον εραστή της και όλα τα έξοδα πληρωμένα"

Επιστήμονας πραγματικός, ο Νεοκλής Σαρρής ήταν καθηγητής της Κοινωνιολογίας της Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήταν απόφοιτος της Μεγάλης του Γένους Σχολής.

Ο Νεοκλής Σαρρής σπούδασε στα Πανεπιστήμια Κωνσταντινούπολης, Αθηνών και Γενεύης. Διετέλεσε σύμβουλος επί των πολιτικών υποθέσεων του Αοιδιμου Οικουμενικού Πατριάρχου Κύρου Αθηναγόρα. Διαδέχθηκε τον Ιωάννη Ζίγδη στην Προεδρία της Ένωσης Δημοκρατικού Κέντρου (ΕΔΗΚ.

Έχει διατελέσει καθηγητής παραγωγικών και ανωτέρων Σχολών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Ως πολιτικός αναλυτής και αρθρογράφος ασχολούταν ιδιαίτερα με τα ελληνοτουρκικά θέματα.


 Ο Νεοκλής Σαρρής έφυγε εψές τα ξημερώματα σε ηλικία 71 χρονών από καρκίνο.

Ας είναι αιωνία σου η μνήμη μεγάλε δάσκαλε κι ας είμαστε άξιοι συνεχιστές του έργου σου.

*1[Η "Εθνική Αντίσταση" παραθέτει αποκλειστική ομιλία του Νεοκλή Σαρρή στα πλαίσια της Ημερίδας με θέμα: ''Είναι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία συμβατή με τα ανθρώπινα δικαιώματα'' στις 31-01-09. H ομιλία του είχε θέμα: Το αναξιόπιστο της Τουρκίας μέσα από ιστορικά δεδομένα] Θα την κατεβάσετε από εδώ]